Polski
Jak kształtowały się ceny RDN na przestrzeni lat?
Analiza cen RDN z lat 2016-25
Wychodząc naprzeciw Państwa oczekiwaniom wprowadzamy regularny cykl artykułów dotyczący cen Rynku Dnia Następnego (RDN) – będą się one pojawiać na naszym blogu w pierwszy weekend każdego miesiąca. Dzięki nim będą Państwo na bieżąco z potencjalnymi kosztami generowanymi przez taryfy dynamiczne. Cykl zaczniemy jednak od historycznej analizy cen z lat 2016-25, który zostanie omówiony w tym artykule. Autorką analiz jest nasza specjalistka – Zuzanna Łepecka.
Czym jest RDN?
O Rynku Dnia Następnego sporo pisaliśmy na początku lutego, szczegóły znajdą Państwo tutaj. W tym miejscu warto przypomnieć, że określa on ceny energii elektrycznej w naszym kraju i jest ważny z perspektywy osób posiadających instalacje fotowoltaiczne oraz odbiorców taryf dynamicznych (w ramach których cena energii jest zmienna). Dzięki RDN-owi można przygotować się na ceny w kolejnym dniu – ładując magazyn energii, gdy ceny prądu są niskie i wykorzystując go, gdy są wysokie.
Zgodnie z przepisami Unii Europejskiej wszystkie firmy tzw. „wielkiej piątki”, tj.: PGE, Tauron, Energa, Enea, E.ON/Stoen, posiadają dziś w swojej ofercie taryfy dynamiczne, jednak szczegóły tych propozycji mogą być niejasne dla zwykłego użytkownika prądu, dlatego postaramy się w przejrzysty sposób przedstawić, jak to wszystko wygląda.
Analiza notowań RDN z lat 2016-25
Analiza obejmuje 85 690 godzin notowań RDN z lat 2016-2025 i identyfikuje fundamentalne zjawiska rynkowe (wszystkie wykresy znajdą Państwo na dole artykułu). Podstawowy wniosek jest taki, że rynek jest zmienny, ale przewidywalny w strukturze. Z przeprowadzonych analiz wynika, że najtańsze godziny to 1:00-4:00, natomiast najdroższe to 6:00-9:00 i 16:00-21:00. Wiosna i lato są tańszymi porami roku od jesieni i zimy, a dni robocze są droższe niż weekendy (najniższe ceny występują w niedziele).
Różnice między godzinami tanimi i drogimi (tzw. spread) są duże, co tworzy potencjał oszczędnościowy. Średni spread dobowy to 0,28 zł/kWh, a maksymalny w badanym okresie wyniósł nawet 2,65 zł/kWh. To właśnie kwintesencja taryf dynamicznych – ładowanie magazynów energii, gdy prąd jest tani i wykorzystywanie zgromadzonej energii, gdy jej ceny są wysokie.
W przypadku taryfy dynamicznych wiele osób martwi się o długie okresy z bardzo wysokimi cenami prądu, jednak nasze analizy wykazują, że niepotrzebnie – ekstremalne ceny istnieją, ale są relatywnie rzadkie. Ponad 90% godzin mieści się w przedziale cenowym 0,10-1,00 zł/kWh netto, a ceny powyżej 2,00 zł/kWh netto stanowią marginalny odsetek (poniżej 1%). Rynek posiada więc epizody ekstremalne, ale dominują poziomy umiarkowane – sprzyjające modelom predykcyjnym.
Należy w tym miejscu wskazać, że rynek RDN w latach 2016–2025 był strukturalnie przewidywalny, wykazywał istotne różnice godzinowe oraz wyraźną sezonowość. Dzięki temu optymalizacja godzin ładowania i rozładowania magazynu energii mogła systematycznie redukować koszt zakupu energii, a nie tylko reagować na zdarzenia ekstremalne.
Dlaczego 2022 rok był inny?
Rok 2022 był okresem bezprecedensowego kryzysu energetycznego w Europie, głównie ze względu na wybuch wojny w Ukrainie. Destabilizacja geopolityczna w naszym regionie wywołała duże skoki cen na rynku energii, spowodowane m.in.: ograniczeniem dostaw gazu, gwałtownym wzrostem cen gazu ziemnego czy wysokimi cenami uprawnień do emisji CO₂ – wszystko to generowało zwiększoną niepewność na rynku energetycznym. Do 2021 roku włącznie średni spread dobowy to maksymalnie 0,23 zł/kWh, natomiast w 2022 roku wyniósł on aż 0,68 zł/kWh! W 2023 roku nastąpił spadek na poziom 0,30 zł/kWh, jednak od tego czasu regularnie on wzrasta, w 2025 roku osiągając 0,60 zł/kWh.
Z naszych analiz wynika, że stabilność cenowa na rynku energetycznym to już przeszłość. Duże wahania cen w ramach taryf dynamicznych to ryzyko, ale i szansa dla posiadaczy magazynów energii, którzy mogą je ładować, kiedy ceny prądu są niskie i wykorzystywać, kiedy są wysokie. Właśnie dlatego te urządzenia są tak ważne przy korzystaniu z taryf dynamicznych – ograniczają ryzyko i pozwalają na arbitraż cenowy.
Zmiany rok do roku – mediana ceny
Przeprowadzone analizy wskazują, że choć w 2022 roku spread dobowy gwałtownie się zwiększył, to jednak wyraźny wzrost cen rozpoczął się już rok wcześniej. W latach 2016–2020 zmiany rok do roku były umiarkowane i mieściły się w przedziale od -10% do +40%. Silne przyspieszenie wzrostu nastąpiło w 2021 roku (o około +60%), a w specyficznym 2022 roku jego dynamika przekroczyła +90%, co stanowi historyczne maksimum. W 2023 roku zauważalna jest gwałtowna korekta rzędu około -30%, będąca efektem wygasania kryzysowego impulsu cenowego. Lata 2024–2025 wskazują na stabilizację, z umiarkowanymi zmianami i powrotem do bardziej zrównoważonej dynamiki rynku, jednak z tendencją wzrostową (na co wskazują dane z 2025 roku). Do 2020 roku włącznie prąd był w miarę tani, a ceny względnie stabilne, jednak do tamtych lat nie ma już powrotu. I choć obecnie możemy mówić o względnej stabilizacji, to jednak o cenach sprzed wybuchu wojny możemy zapomnieć – to kolejny powód, dla którego warto zainteresować się tematem taryf dynamicznych i magazynów energii.
Heatmapa cen, czyli jak to wyglądało w poszczególnych miesiącach
W przygotowanej przez nas heatmapie mogą Państwo zaobserwować, które godziny w latach 2016-25 w poszczególnych miesiącach były najtańsze, a które najdroższe. W wersji uwzględniającej 2022 rok widoczne są silne koncentracje najwyższych cen w godzinach 16:00–20:00, szczególnie we wrześniu i październiku, gdzie wartości przekraczają 0,40-0,45 zł/kWh (pamiętajmy, że mówimy o cenach netto). Kontrast między nocą (około 0,18–0,22 zł/kWh) a wieczornym szczytem jest w tym przypadku wyraźnie większy niż w pozostałych latach. Po usunięciu 2022 roku struktura sezonowa pozostaje, jednak maksima w godzinach 17:00–19:00 spadają do około 0,30–0,36 zł/kWh. Oznacza to, że 2022 rok wzmocnił skalę ekstremów, ale nie zmienił podstawowego profilu dobowego rynku. Na grafikach, dla porównania, przedstawiamy Państwu analizy uwzględniające wszystkie lata 2016-25 oraz bez brania pod uwagę 2022 roku.
Ekstremalne dni cenowe
Ekstremalne dni cenowe to okresy, w których prąd w ramach taryf dynamicznych jest bardzo drogi lub bardzo tani. Najwyższe ekstrema występowały oczywiście w 2022 roku i sięgały nawet 3,81 zł/kWh, najniższe natomiast pojawiały się głównie w 2025 roku sięgając nawet -0,50 zł/kWh (tzw. ujemne ceny energii – sytuacja, w której podaż energii przewyższa popyt; szerzej to zjawisko omówimy w nadchodzących tygodniach) – co ciekawe najczęściej w marcu i kwietniu. Dlaczego najniższe (ujemne) ceny energii wcale nie występowały w miesiącach letnich (jakby wskazywała na to logika), tylko w marcu czy kwietniu właśnie? Zapraszamy do dyskusji i kontaktu z nami – chętnie odpowiemy (nie tylko) na to pytanie.
SMEN.pl z doskonałą ofertą dla lubiących oszczędzać
Choć, jak pokazują analizy, na taryfach dynamicznych można skutecznie oszczędzać, to jednak korzystanie z nich zawsze niesie ze sobą pewne ryzyko (np. wyższe ceny w niestandardowym czasie, kiedy akurat planujemy zrobić pranie czy ugotować obiad), warto więc się przed nim możliwie skutecznie zabezpieczyć. Takim zabezpieczeniem są magazyny energii, dzięki którym rachunki za prąd mogą być jeszcze niższe – wystarczy je ładować, kiedy ceny są niskie i wykorzystywać zgromadzoną energię, kiedy ceny są wysokie. Są one również pomocne w przypadku występowania ekstremalnych dni cenowych z bardzo drogim prądem.
Zachęcamy do kontaktu z nami za pośrednictwem formularza dostępnego na stronie internetowej lub poprzez maila: zapytania@smen.pl. Pomożemy w doborze magazynu energii i doradzimy, w jaki sposób można go najbardziej efektywnie wykorzystać, żeby zmaksymalizować oszczędności. Postaramy się również wyjaśnić wszelkie wątpliwości w kwestii magazynowania energii, a także pomożemy w optymalizacji zużycia prądu i bezpieczeństwa energetycznego w domu, firmie lub urzędzie.
Proponujemy Państwu kilka rodzajów magazynów energii: domowe, balkonowe/uniwersalne i przenośne oraz akcesoria do tychże urządzeń, w tym nowości od firmy Jackery. Serdecznie zapraszamy do zapoznania się z naszą promocyjną ofertą – znajdą ją Państwo w zakładce „Nasze produkty”.
